Hoca Hanım Çeşmesi

Değerli ziyaretçiler, şu anda Giresun’un tarihî su yapılarından biri olan Hoca Hanım Çeşmesinin önündeyiz. Seldeğirmeni Mahallesi, Saydaş Caddesi üzerinde, tarihî bir evin bahçe duvarına bitişik olarak bulunan bu çeşme, yaklaşık 130 yılı aşkın geçmişiyle Giresun’un Osmanlı döneminden günümüze ulaşan önemli eserlerinden biridir. Çeşmenin kitabesine göre yapı, 29 Aralık 1894 tarihinde Sarı Muhammedzade Hoca Hatice Hanım tarafından yaptırılmıştır. Burada özellikle Hoca Hatice Hanım'ın hayır amacıyla bir çeşme yaptırmış olması dikkat çekicidir. Osmanlı şehir kültüründe çeşme yaptırmak, insanların su ihtiyacını karşılayan ve hayır amacı taşıyan önemli bir hizmet olarak görülüyordu. Bu nedenle Hoca Hanım Çeşmesi, yalnızca bir su kaynağı değil, aynı zamanda dönemin hayır geleneğinin de bir temsilcisidir. Çeşmenin en dikkat çekici özelliklerinden biri, ön cephesindeki iki yuvarlak kemerli niş ve taş işçiliğidir. Kemerlerde farklı renklerde taşlar kullanılmış; bazalt ve andezit taşların birlikte kullanılması cepheye zarif bir görünüm kazandırmıştır. Çeşmenin iki yanında yer alan sütunçeler ve kemerlerin üzerindeki süslemeler, yapının oldukça özenli bir işçilikle meydana getirildiğini gösterir. Ancak bu çeşmenin hikâyesini asıl anlatan unsurlar kitabeleridir. Çeşmenin üzerinde iki ayrı kitabe bulunur. Kitabelerden biri Hoca Hatice Hanım'ın hayır sahibi olduğunu belirtirken, diğerinde çeşmenin Saytaş Mahallesi'nde Hoca Hanım tarafından yaptırıldığı ifade edilmektedir. Böylece çeşmenin banisi (çeşmeyi yaptıran, inşa ettiren veya masrafını karşılayarak halkın hizmetine sunan hayır sahibi kişi), yapılış amacı ve tarihine ilişkin bilgiler doğrudan yapının üzerinde korunmuştur.